Waarom spiermassa en kracht steeds belangrijkere vitale indicatoren worden

Wat als we te veel aandacht hebben besteed aan lichaamsgewicht en te weinig aan spieren?

Al tientallen jaren is lichaamsgewicht een van de meest gebruikte indicatoren voor gezondheid. Toch wijst een groeiende hoeveelheid onderzoek erop dat spiermassa en kracht meer inzicht kunnen geven in gezondheid op de lange termijn, fysiek functioneren, veerkracht en gezond ouder worden. Onderzoekers zien zelfs steeds vaker dat kracht belangrijke gezondheidsuitkomsten voorspelt die lichaamsgewicht alleen niet kan verklaren.¹

Waarom gewicht maar een deel van het antwoord was

Al meer dan twintig jaar laten onderzoeken bij mensen met hartfalen zien dat mensen die op basis van hun body mass index (BMI) als te zwaar of obees worden geclassificeerd, vaak langer overleefden dan mensen met een "normale" BMI.² Deze observatie werd bekend als de obesitasparadox, omdat die in tegenspraak leek met tientallen jaren aan bewijs dat overtollig lichaamsvet samenhangt met slechte gezondheidsuitkomsten. Recentere studies hebben dit patroon bevestigd en helpen ook verklaren waarom het optreedt.^3-5

Verder kijken dan BMI

BMI is een verhouding tussen lengte en gewicht en kan dus geen onderscheid maken tussen vet en spieren. Twee mensen kunnen dezelfde BMI hebben, terwijl hun lichaamssamenstelling sterk verschilt. De een heeft meer spiermassa en minder lichaamsvet, terwijl de ander minder spiermassa en meer vet heeft.

Moderne hulpmiddelen voor lichaamssamenstelling, waaronder bio-elektrische impedantieanalyse (BIA), stellen onderzoekers in staat om verder te kijken dan lichaamsgewicht. Als ze dat doen, ontstaat er een ander verhaal. Mensen met meer spiermassa ervaren over het algemeen betere resultaten dan mensen met minder spiermassa.⁴

Spiermassa laat zien wat BMI niet kan

Toen onderzoekers rekening begonnen te houden met de lichaamssamenstelling, werd de obesitasparadox minder raadselachtig. Spiermassa bleek een belangrijke factor die gezondheidsuitkomsten en overleving beïnvloedt.⁵ Mensen met een hogere BMI hadden vaak grotere spierreserves, waardoor zij ziekte beter konden verdragen, hun fysieke functioneren konden behouden en effectiever konden herstellen.

Spiermassa helpt verklaren waarom BMI misleidend kan zijn. Kracht zegt misschien nog meer, omdat het niet alleen laat zien hoeveel spiermassa iemand heeft, maar ook hoe goed die spieren presteren. Uit onderzoek onder bijna twee miljoen volwassenen bleek dat meer spierkracht samenhing met een lager risico op overlijden. Dat wijst erop dat spierprestaties mogelijk net zo belangrijk zijn als de hoeveelheid spiermassa die iemand heeft.⁶

Wat dit betekent voor fitnessprofessionals

Hoewel gewichtsverlies altijd een plek kan hebben in gesprekken over gezondheid en fitness, laat lichaamsgewicht alleen niet zien of iemand sterker, capabeler of veerkrachtiger wordt. Samen geven spiermassa, kracht en fysieke functie een completer beeld van vooruitgang.

Zo kunnen faciliteiten een completer beeld van de voortgang bieden. BIA-beoordelingen en krachttests kunnen leden helpen veranderingen te begrijpen die misschien nooit op een weegschaal zichtbaar worden. Een lid dat spieren opbouwt, sterker wordt en fysiek meer aankan, kan duidelijke gezondheidsvoordelen ervaren, zelfs als het lichaamsgewicht nauwelijks verandert.

Nu de zorg en wetenschap verder kijken dan alleen lichaamsgewicht, zijn fitnessfaciliteiten steeds beter in staat om hetzelfde te doen. Door BIA-beoordelingen te combineren met functionele krachtmetingen kunnen wij leden helpen hun voortgang beter te begrijpen en zich te richten op resultaten die verder gaan dan alleen gewichtsverlies. Voor veel mensen zijn spieropbouw, sterker worden en het behoud van lichamelijke functie enkele van de meest waardevolle investeringen die zij in hun gezondheid op de lange termijn kunnen doen.